GMT+7
Về thăm đền thờ Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật, nghe hát nhà trò Văn Trinh

Về thăm đền thờ Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật, nghe hát nhà trò Văn Trinh

Được biết đến là ngọn núi cao nhất ở vùng đất Quảng Xương, từ trên đỉnh núi nhìn ra, có thể thu vào tầm mắt cả một vùng rộng lớn tới tận cửa Ghép, đường thiên lý Bắc Nam và cả sự lưu thông đường thủy của con sông Lý. ...


Gìn giữ “hồn thiêng” bản mường (Bài 1): Báu vật dần mai một

Gìn giữ “hồn thiêng” bản mường (Bài 1): Báu vật dần mai một

Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, ra đời đã có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống tinh thần của nhân dân. Tiếp đó, Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước ra đời đã tạo động lực mạnh mẽ phát triển văn hóa ngày càng gắn bó hơn với xây dựng con người Việt Nam, từng bước trở thành một trong những nguồn lực quan trọng của sự nghiệp phát triển bền vững và hội nhập kinh tế quốc tế.

Mở lối đi riêng cho di sản văn hóa phi vật thể xứ Thanh (Bài cuối): Gắn di sản với du lịch

Mở lối đi riêng cho di sản văn hóa phi vật thể xứ Thanh (Bài cuối): Gắn di sản với du lịch

Làm thế nào để việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đạt được hiệu quả? là vấn đề đặt ra với các cấp ngành và những địa phương nắm giữ di sản. Vậy nhưng, thực tế đã chứng minh, khó khăn vẫn thường được tháo gỡ bằng sự trăn trở, quyết tâm và với di sản văn hóa phi vật thể cũng vậy. Đã có những cách làm, những hướng đi và cả quyết tâm được các địa phương nghiêm túc đề ra.

Mở lối đi riêng cho di sản văn hóa phi vật thể xứ Thanh (Bài 2): Loay hoay bảo tồn, phát huy di sản phi vật thể

Mở lối đi riêng cho di sản văn hóa phi vật thể xứ Thanh (Bài 2): Loay hoay bảo tồn, phát huy di sản phi vật thể

Tính đến thời điểm hiện tại, đã có 11 di sản văn hóa phi vật thể có giá trị tiêu biểu của xứ Thanh được Bộ VH,TT&DL đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia: Trò Xuân Phả (Thọ Xuân); Trò diễn Pôồn Pôông (Ngọc Lặc); Lễ hội Trò Chiềng (Yên Định); Lễ hội Kin Chiêng Boọc Mạy (Như Thanh); Trò diễn dân gian Ngũ trò Viên Khê (Đông Sơn); Lễ hội Cầu Ngư (Hậu Lộc); Nghề đúc đồng làng Chè (Thiệu Hóa); Lễ hội đền Độc Cước (Sầm Sơn); Lễ hội Mường Ca Da (Quan Hóa); Lễ hội đền Mưng (Nông Cống); Xường giao duyên của dân tộc Mường (Ngọc Lặc). 3 hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể (Lễ hội Quang Trung; Hát nhà trò Văn Trinh; Nghề đục đá làng Nhồi) đang trình Bộ VH,TT&DL xem xét đưa vào danh mục. Tuy nhiên, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia sau công nhận nói riêng dường như vẫn là bài toán khiến nhiều địa phương loay hoay.

Mở lối đi riêng cho di sản văn hóa phi vật thể xứ Thanh (Bài 1): Đậm đặc những giá trị

Mở lối đi riêng cho di sản văn hóa phi vật thể xứ Thanh (Bài 1): Đậm đặc những giá trị

Thanh Hóa được biết đến là vùng đất di sản với sự hiện hữu của hơn 1.500 di tích. Và xứ Thanh, có lẽ cũng xứng đáng được xem là “cái nôi” của các loại hình di sản văn hóa phi vật thể với đầy đủ 7 loại hình: Tiếng nói - chữ viết; ngữ văn dân gian; nghệ thuật trình diễn dân gian; tập quán xã hội; lễ hội truyền thống; nghề thủ công truyền thống; tri thức dân gian. Ở đó, mỗi tộc người lại có những đặc trưng riêng, giao thoa hòa hợp nhưng không trộn lẫn. Tất cả cùng làm nên một sắc thái văn hóa xứ Thanh. Cũng như di sản văn hóa vật thể, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể là điều dĩ nhiên. Và gắn việc khôi phục, bảo tồn với phát triển du lịch cũng là điều tất yếu nên làm, cần làm và phải làm.

Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích khảo cổ học hang Con Moong

Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích khảo cổ học hang Con Moong

Ngày 24/8/2020, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 1290/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích khảo cổ học hang Con Moong và các di tích phụ cận, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Đây là cơ hội để bảo tồn và phát huy mạnh mẽ giá trị của Di tích Quốc gia đặc biệt hang Con Moong và các di tích phụ cận. Xung quanh chủ đề này, phóng viên Báo Văn hóa và Đời sống có cuộc trao đổi với đồng chí Phạm Đình Minh - Chủ tịch UBND huyện Thạch Thành.

Chuyện kể ở đất quý hương

Chuyện kể ở đất quý hương

Vùng đất xứ Thanh địa linh nhân kiệt với “Tam vương nhị chúa”. Trong số đó, vương triều Nguyễn được chính thức lập dựng năm 1802. Tuy nhiên, nếu tính từ khi chàng trai Nguyễn Hoàng “mang gươm đi mở cõi” về phương Nam năm 1558 và được nhân dân tôn tụng là Chúa Tiên đến khi vua Bảo Đại chính thức thoái vị, là khoảng thời gian gần 4 thế kỷ. Trải qua 9 đời chúa, 13 đời vua có biết bao những thành tựu được xây đắp, cùng thăng trầm, biến động của lịch sử dân tộc, đã có những vua, chúa nhà Nguyễn tên tuổi không chỉ lưu danh lịch sử mà còn được nhân dân nhắc nhớ, biết ơn. Trở về đất gốc tổ nhà Nguyễn nơi đất cổ Gia Miêu, ta lại được lắng lòng trong những câu chuyện kể đầy tự hào.

Những di tích “thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu” nổi tiếng xứ Thanh

Những di tích “thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu” nổi tiếng xứ Thanh

Trong số hơn 1.500 di tích hiện hữu trên vùng đất xứ Thanh, hệ thống các di tích liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu - thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu chiếm số lượng không nhỏ. Trong số đó, có không ít di tích “thờ Mẫu” nổi tiếng khắp vùng, là “Đền Sòng thiêng nhất xứ Thanh”; Đền Phố Cát nơi Mẫu Liễu Hạnh giáng trần; đền Ba Bông có cô Ba Bông vẫn thường giúp đỡ tàu thuyền đi lại trên sông... Mỗi di tích, mỗi điểm đến là những thần tích mê đắm lòng người.

Lê Văn Hưu - Người viết sử đầu tiên ở nước ta

Lê Văn Hưu - Người viết sử đầu tiên ở nước ta

Lê Văn Hưu sinh năm Canh Dần (1230) ở làng Thuần Hậu, một phần của làng Kẻ Rị, giáp Phủ Lý, huyện Đông Sơn, phủ lộ Thanh Hóa nay thuộc xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Là cháu 7 đời của Lê Lương, một vị Hào trưởng ở đất Ái Châu đời vua Đinh Tiên Hoàng. Ông là người đầu tiên viết sử của đất nước ta. Khi còn là cậu học trò nhỏ Lê Văn Hưu đã được coi là thần đồng nổi tiếng ở khắp cả một vùng quê nghèo.

Một vùng danh thắng núi Nhồi

Một vùng danh thắng núi Nhồi

Nhắc đến núi Nhồi, ta nhớ đến truyền thuyết “Hòn vọng phu” đầy cảm động. Vậy nhưng thực tế, ngoài “Vọng phu thạch”, trở về với quần thể danh thắng núi Nhồi - An Hoạch (nay là phường An Hưng, TP Thanh Hóa), còn đó cả không gian văn hóa vô cùng đặc sắc, nhiều giá trị. Là chùa Tiên Sơn (chùa Quan Thánh); chùa Hinh Sơn (chùa Thánh Mẫu); đình Thượng (đình Bốn Ban); lăng Quận Mãn... khiến kẻ viễn khách mải mê quên lối về.

Linh thiêng Thái miếu nhà Hậu Lê

Linh thiêng Thái miếu nhà Hậu Lê

Giữa lòng TP Thanh Hóa sầm uất, có một di tích trầm mặc và uy linh với niên đại hơn 200 năm. Di tích ấy, cùng với Khu di tích Quốc gia đặc biệt Lam Kinh (Thọ Xuân) là nơi hậu thế tỏ lòng kính ngưỡng với vương triều Hậu Lê hưng thịnh, kéo dài bậc nhất trong lịch sử phong kiến dân tộc. Đó chính là Thái miếu nhà Hậu Lê, nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, kiến trúc, lịch sử... đậm đặc vô cùng.

Có một vị Thanh bên dòng Lạch Bạng

Có một vị Thanh bên dòng Lạch Bạng

Trước khi hòa mình với biển cả bao la, dòng Lạch Bạng không chỉ để lại những danh thắng đặc sắc, những ruộng đồng trù phú mà còn là những làng mắm nức tiếng xa gần. Không chỉ có Du Xuyên - Ba Làng, mắm Vị Thanh (xã Hải Bình) ngay bên dòng Lạch Bạng cũng khiến du khách ngẩn ngơ, lưu luyến khi nếm thử.

Dấu tích truyền thuyết An Dương Vương trên đất Thanh Hóa

Dấu tích truyền thuyết An Dương Vương trên đất Thanh Hóa

Truyền thuyết Mỵ Châu - Trọng Thủy kể rằng, sau khi bị đánh tráo nỏ thần, thành Cổ Loa bị thất thủ trước sự xâm chiếm của quân Triệu Đà, An Dương Vương Thục Phán đã mang theo người con gái yêu là Mỵ Châu tháo chạy khỏi sự truy đuổi của kẻ thù. Đến khi người ngựa đã sức cùng lực kiệt mà kẻ thù lại ở rất gần, nhà vua nước Âu Lạc đành phải cầu cứu thần Kim Quy giúp đỡ. Vậy nhưng, khi thần Kim Quy hiện lên thì ngài đã giận dữ mà bảo, giặc ở sau lưng nhà vua. Và truyền thuyết khép lại với hình ảnh trước khi được thần Kim Quy rẽ nước cho xuống biển thì vị vua của nhà nước Âu Lạc đã phải tự tay chém chết người con gái yêu của mình. Đã hàng ngàn năm trôi qua, nhưng hậu thế vẫn không thể chắc chắn về địa điểm mà An Dương Vương được thần rùa mở đường cứu nguy. Vậy mà ở xứ Thanh hôm nay, còn đó sự hiện hữu những di tích gắn liền với truyền thuyết: Đền thờ đức vua An Dương Vương và công chúa Mỵ Châu; Giếng ngọc...

Về thành phố biển Sầm Sơn, khám phá lễ hội Cầu ngư - Bơi trải

Về thành phố biển Sầm Sơn, khám phá lễ hội Cầu ngư - Bơi trải

Như hầu hết những địa phương vùng biển, lễ hội Cầu ngư có từ xa xưa đã trở thành nét đẹp tín ngưỡng văn hóa tâm linh của cư dân nơi đây. Vậy nhưng, không diễn ra vào những ngày đầu xuân năm mới như lễ hội của người dân xã biển Quảng Nham (Quảng Xương), cũng không vào tháng 2 giống như di sản văn hóa phi vật thể lễ hội Cầu ngư vùng đất cổ Diêm Phố, lễ hội Cầu ngư - Bơi trải của cư dân biển Sầm Sơn diễn ra vào những ngày chính hạ. Giữa tháng 5 âm lịch, cả khu vực cảng cá Lạch Hới sôi động khác thường. Là tiếng nhạc tế lễ, tiếng người rước kiệu, rồi tiếng hò reo đua thuyền trên sóng nước... tất cả tạo nên một không gian lễ hội nơi cửa biển thật đặc biệt.

Công cuộc mở cõi phương Nam

Công cuộc mở cõi phương Nam

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, mở mang lãnh thổ luôn là một xu thế tất yếu được diễn ra tương đối sớm. Liên quan đến hành trình mở cõi về phương Nam của người Thanh Hóa cũng là của dân tộc bắt đầu từ anh hùng dân tộc Lê Hoàn trong cuộc bình Chiêm năm 982 nhằm bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc.